ข่าวที่น่าสนใจด้านโรคมะเร็ง

 ภาพประกอบจาก : http://www.sharecare.com/health

นพ.ภาสกร ชัยวานิชศิริ รองอธิบดีกรมการแพทย์ กล่าวภายหลังเปิดประชุมวิชาการโรคมะเร็งแห่งชาติ ครั้งที่ 12 ซึ่งจัดขึ้นในช่วงวันที่ 19-21 พฤศจิกายน 2557 นี้ว่าโรคมะเร็งเป็นปัญหาทางสาธารณสุขที่สำคัญของทั่วโลกและไทย จากรายงานของสำนักนโยบายและยุทธศาสตร์ กระทรวงสาธารณสุขปี 2554 พบว่าคนไทยเสียชีวิตจากโรคมะเร็งปีละประมาณ 60,000 ราย หรือเฉลี่ย 7 รายต่อชั่วโมง และยังคงพบอัตราการเกิดโรคมะเร็งเพิ่มขึ้นทุกปี โดยมะเร็งที่พบมากที่สุดในเพศชาย คือ มะเร็งตับและทางเดินน้ำดี ปอด ลำไส้ใหญ่ และทวารหนัก ส่วนในเพศหญิง คือ มะเร็งเต้านม ปากมดลูก ตับและทางเดินน้ำดี ซึ่งการรักษาผู้ป่วยโรคมะเร็งต้องใช้ระยะเวลาต่อเนื่องและเสียค่าใช้จ่ายสูง จึงส่งผลกระทบต่อสังคมและเศรษฐกิจโดยรวม    

ด้าน นพ.วีรวุฒิ อิ่มสำราญ ผอ.สถาบันมะเร็งแห่งชาติ กล่าวว่า ปัจจัยเสี่ยงต่อการเป็นมะเร็งที่สำคัญ 3 ประการ คือ

1. สิ่งแวดล้อมภายนอกร่างกาย เช่น สารก่อมะเร็งที่ปนเปื้อนในอาหาร อากาศ เครื่องดื่ม ยารักษาโรค รวมทั้งการได้รับรังสี เชื้อไวรัส แบคทีเรียและพยาธิบางชนิด

2. พฤติกรรม เช่น การสูบบุหรี่ ที่พบว่าร้อยละ 80 ของผู้ป่วยมะเร็งปอดเกิดจากการได้รับควันบุหรี่ การดื่มสุรา รับประทานอาหารที่มีไขมันสูงหรือเค็มจัด อาหารที่มีส่วนผสมดินประสิวและไหม้เกรียมเป็นประจำ และ

3. พันธุกรรม 

ปัจจุบันแพทย์สามารถรักษามะเร็งหลายชนิดให้หายได้หากพบในระยะแรก ทั้งนี้จากการเก็บข้อมูลยังพบด้วยว่าการตรวจคัดกรองมะเร็งช่วยลดอัตราการป่วยและเสียชีวิตจากมะเร็งบางชนิดได้ เช่น มะเร็งปากมดลูก ที่พบว่าภายหลังจากมีบริการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก พบจำนวนผู้ป่วยและเสียชีวิตลดลงจากที่เคยพบอัตราการป่วยที่ 24 รายต่อแสนประชากร เหลือเพียง 16.7 รายต่อแสนประชากร

แหล่งข้อมูล  www.manager.co.th/qol/viewnews.aspx?NewsID=9570000133555

พร้อมกันนี้ในเดือนนี้ ก็ยังมีข่าวที่เกี่ยวเนื่องกัน คือ ผู้มีชื่อเสียงในสังคมท่านหนึ่งเสียชีวิตจากมะเร็งปอด พร้อมกับข่าวการไม่ลดลงของปัญหาบุหรี่ในประเทศไทย โดยเมื่อวันที่ 21 พ.ย. นพ.สมศักดิ์ ชุณหรัศมิ์ รมช.สาธารณสุขให้สัมภาษณ์ภายหลังจากคณะผู้แทนจากองค์การอนามัยโลกเข้ามาติดตามนโยบายการควบคุมการบริโภคยาสูบของประเทศไทยว่า ในช่วง 6 ปีที่ผ่านมา พบว่าอัตราการบริโภคยาสูบของคนไทยไม่ลดลง แต่เมื่อดูสถานการณ์โดยรวมแล้วพบว่าในพื้นการควบคุมยาสูบในเขตเมืองค่อนข้างได้ผลดี แต่พื้นที่ชนบทยังเป็นปัญหาที่ต้องเร่งแก้ไข โดยเฉพาะขณะนี้พบว่าประชาชนหันมาสูบยาเส้น ซึ่งมีราคาถูกกว่าบุหรี่ซองเพิ่มมากขึ้น จนสัดส่วนแตะที่ 50% ของผู้สูบบุหรี่ทั้งประเทศ

ท่านผู้อ่านคงจะเห็นแล้วว่า ปัญหามะเร็งยังคงเป็นปัญหาใหญ่ของประเทศ ที่ต้องการความร่วมมือในการเผยแพร่ข่าวสาร เพื่อให้ความรู้ในการป้องกันและตรวจคัดกรองอีกมาก ทั้งๆที่หน่วยงานของภาครัฐไม่ว่าจะเป็น กระทรวงสาธารณสุข หรือ สสส หรือสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ จะพยายามรณรงค์เรื่องบุหรี่มายาวนาน แต่สถิติที่ปรากฎก็ยังไม่ลดลง

เรามาช่วยกันสื่อปากต่อปากถึงทุกเรื่องของโรคมะเร็ง ไม่ว่าจะเป็นสาเหตุ การป้องกัน  การตรวจค้น การดูแล รักษา เพื่อคนที่ท่านรักและตัวท่านเองเถอะครับ

การตรวจคัดกรองมะเร็งปอด ด้วย เครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์แบบปริมาณรังสีต่ำ (Low – dose CT)

ภาพประกอบจาก: scitechdaily.com

มะเร็งปอด คือ การเจริญเติบโตที่ผิดปกติของเซลล์เยื่อบุหลอดลมปอดที่ได้รับการระคายเคืองมาเป็นระยะเวลานาน จึงอาจเรียกชื่อมะเร็งตามต้นกำเนิดอีกชื่อหนึ่งได้ว่า Bronchogenic Carcinoma ซึ่งอาจเกิดในบริเวณหลอดลมใหญ่ใกล้กับขั้วปอด หรืออาจเกิดในหลอดลมแขนงเล็กๆ ส่วนปลายที่ไกลออกมาจากขั้วปอดก็ได้

ปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญ คือ การสูบบุหรี่ นอกจากนี้ยังมีปัจจัยเสี่ยงอื่นๆ อีก เช่น การอยู่ใกล้ชิดกับผู้ที่สูบบุหรี่และสูดควันบุหรี่อยู่เป็นประจำ การสัมผัสสารเคมีบางชนิด เช่น แอสเบสตอส อาร์เซนิค การสัมผัสรังสีบางชนิด เช่น เรดอน

การตรวจคัดกรองมะเร็งปอดสำคัญอย่างไร 

การตรวจคัดมะเร็งปอดเป็นสิ่งที่สำคัญมาก  เพราะเป็นการตรวจหามะเร็งปอดในระยะเริ่มต้นก่อนที่จะมีอาการแสดง เพื่อนำไปสู่การรักษาที่มีประสิทธิภาพ เนื่องจากบ่อยครั้งที่ผู้ป่วยมาพบแพทย์เมื่อมีอาการเกิดขึ้น  มักเป็นการบ่งชี้ถึงการเป็นมะเร็งระยะลุกลามหรือแพร่กระจาย  ทำให้โอกาสรักษาให้หายขาดได้น้อยลง  และจากรายงานการศึกษายืนยันได้ว่าการตรวจคดกรอง จะเพิ่มอัตราการอยู่รอดอย่างมีนัยสำคัญ

ใครควรได้รับการตรวจคัดกรองมะเร็งปอด

จากการศึกษาในผู้ที่ได้รับการประเมินว่ามีความเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งปอดสูง ที่ได้ประโยชน์จากการตรวจคัดกรองมะเร็งปอดได้แก่

ผู้ที่มีอายุ 55-74 ปี ที่สูบบุหรี่ติดต่อกันเท่ากับหรือมากกว่า 30 ซองปี

(*ซองปี = จำนวนซองที่สูบต่อวัน x จ่านวนปีที่สูบ)

กรณีที่เข้าเกณฑ์ 2 ข้อข้างต้น แต่หยุดสูบบุหรี่แล้ว ต้องหยุดสูบบุหรี่มาน้อยกว่า 15 ปี

การตรวจคัดกรองมะเร็งปอด ท่าอย่างไร

เนื่องจากได้มีการศึกษาเปรียบเทียบกับการตรวจด้วยเครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์แบบใช้ปริมาณรังสี ต่ำ (Low – dose CT) กับการตรวจด้วยภาพรังสีทรวงอกที่ใช้กันโดยแพร่หลาย หรือที่เรียกกันติดปากว่า เอกซเรย์ปอดนั้น พบว่าการตรวจคัดกรองมะเร็งปอดในผู้ที่สูบบุหรี่จัดดังกล่าวข้างต้นด้วยเครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์แบบใช้ปริมาณรังสีต่ำ (Low–dose CT) นั้นมีความไวในการตรวจหามะเร็งมากกว่า  ทำให้ลดอัตราการตายจากมะเร็งปอดได้ดีกว่าการตรวจด้วยเอกซเรย์ปอดแบบเดิม

ดังนั้นในปัจจุบันจึงแนะนำให้ผู้ที่มีความเสี่ยงสูงต่อการเกิดมะเร็งปอดดังกล่าวข้างต้น ควรได้รับการตรวจคัดกรองมะเร็งปอดด้วยการตรวจเครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์แบบใช้ปริมาณรังสีต่ำ (Low – dose CT)              

ทั้งนี้การตรวจทำได้ง่าย ไม่จำเป็นต้องงดน้ำหรืออาหารก่อนเข้ารับการตรวจ ไม่มีการฉีดสารทึบรังสี ใช้เวลาในการตรวจประมาณ 10-15 นาทีเท่านั้น เมื่อได้ผลการตรวจแล้ว ก็พบแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อให้การวินิจฉัยและข้อแนะนำต่อไปครับ

แหล่งข้อมูล   สรุปจากเอกสารแนะนำ ของศูนย์มะเร็ง โรงพยาบาลศิริราชปิยมหาราชการุณย์